اگر دچار درد قفسه سینه یا تنگی نفس شدهاید، ممکن است نشانهای از بیماریهای عروق کرونر باشد. عمل آنژیو قلب، روشی پیشرفته و دقیق برای بررسی سلامت عروق شماست که میتواند راهحلی حیاتی برای جلوگیری از حملات قلبی و بهبود کیفیت زندگی شما باشد. از این روش برای بررسی عروق کرونر قلب و شناسایی مشکلات آنها استفاده میشود. این آزمایش بهویژه برای تشخیص بیماریهای قلبی مانند انسداد عروق یا تنگی عروق کرونر مفید است.
آنژیوگرافی قلب چیست؟
آنژیوگرافی قلب یکی از پیشرفتهترین روشهای پزشکی برای بررسی سلامت عروق کرونری قلب است. این روش به پزشکان امکان میدهد تا مشکلاتی مانند گرفتگی یا تنگی عروق قلب را با دقت بالایی تشخیص دهند. در این فرایند، یک ماده حاجب از طریق کاتتر وارد عروق خونی میشود و تصاویر واضحی از جریان خون و عروق توسط اشعه ایکس گرفته میشود.
این روش اغلب برای بیمارانی توصیه میشود که علائم مشکوک به بیماری قلبی دارند، مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، یا ناهنجاری در نتایج آزمایشهای قلبی. همچنین، اگر در خانواده سابقه بیماریهای قلبی وجود دارد، انجام این آزمایش بهعنوان یک روش پیشگیرانه بسیار مفید است.
فیلم آنژیوگرافی قلب از طریق دست
هدف: فهمیدن اینکه آیا جایی از رگهای قلبتان گرفته است یا نه، و اگر گرفته چقدر و کجاست.؟
💭 نگرانیهای رایج بیماران قبل از آنژیو
😟 “من خیلی میترسم!” → نگران نباشید! بیش از 98٪ عملها بدون هیچ مشکلی انجام میشود. پزشک و تیم پرستاری در کنار شما هستند و اگر ناراحتی داشتید، فوراً کمک میکنند.
😟 “خانوادهام نگرانن” → یک نفر میتواند همراه شما باشد. بعد از عمل هم میتوانند در بخش ریکاوری همراهتان باشند.
😟 “من سن بالایی دارم (65-75 سال)” → سن به تنهایی مانع آنژیو نیست! مهم وضعیت سلامت کلی شماست. هزاران نفر در سن شما روزانه آنژیو میکنند و سالم برمیگردند.
😟 “اگه گرفتگی پیدا کنن چی؟” → اگر گرفتگی کمتر از 50٪ باشد: فقط دارو. اگر 50-70٪ باشد: دارو + تغییر سبک زندگی. اگر بیشتر از 70٪ باشد: استنت (در همان جلسه). همه چیز در کنترل پزشک است!
آنژیوگرافی قلب کجا انجام می شود؟
عمل آنژیو قلب در بیمارستان یا کلینیک تخصصی قلب انجام می شود. دکتر محمد حسین نجفی فوق تخصص آنژیوگرافی در حال حاضر در بیمارستان نیکان فعالیت دارند. تیم عمل معمولاً متشکل از افراد زیر است:
- متخصص قلب (کاردیولوژیست)
- پرستار
- تکنیسین قلب
- متخصص رادیولوژی
به نقل از ژورنال قلب آمریکا:
“آنژیوگرافی عروق کرونر (ICA) استاندارد طلایی برای تشخیص بیماری انسدادی عروق کرونر است.”
مراقبت های قبل از عمل آنژیو قلب
۱. محدودیتهای غذایی و آشامیدن:
-ناشتا بودن: معمولاً لازم است ۶ تا ۸ ساعت قبل از آنژیوگرافی چیزی میل نکنید (ناشتا باشید). این موضوع شامل غذا و نوشیدنی است.
-هیدراته ماندن: روز قبل از عمل به مقدار کافی آب بنوشید، مگر اینکه پزشک محدودیت مصرف مایعات برای شما تعیین کرده باشد.
۲. مدیریت داروها:
این بخش بسیار حیاتی است و حتماً باید با مشورت پزشک انجام شود:
-داروهای دیابت: اگر متفورمین یا انسولین مصرف میکنید، حتماً به پزشک اطلاع دهید. ممکن است نیاز باشد دوز آنها تغییر کند یا موقتاً قطع شوند.
-رقیقکنندههای خون: داروهایی مثل وارفارین، پلاویکس یا داروهای جدید ضد انعقاد ممکن است از چند روز قبل نیاز به قطع شدن داشته باشند.
-داروهای فشار خون: معمولاً توصیه میشود این داروها را صبح روز عمل با یک جرعه کوچک آب مصرف کنید (مگر اینکه پزشک نظر دیگری داشته باشد).
۳. بررسی حساسیتها و سوابق پزشکی:
-حساسیت به ید یا ماده حاجب: از آنجایی که در آنژیوگرافی از رنگ مخصوص (ماده حاجب) استفاده میشود، اگر به ید یا غذاهای دریایی حساسیت دارید، حتماً اطلاع دهید.
-مشکلات کلیوی: اگر سابقه نارسایی کلیه دارید، تیم پزشکی باید مطلع باشد تا اقدامات محافظتی برای کلیه انجام شود.
۴. آمادگیهای بهداشتی و شخصی:
-استحمام: شب قبل یا صبح روز عمل دوش بگیرید.
-اصلاح موهای زائد: ناحیه کشاله ران یا مچ دست (بسته به تشخیص پزشک برای محل ورود کاتتر) باید تمیز و فاقد موی زائد باشد.
-عدم استفاده از زیورآلات: لاک ناخن، آرایش غلیظ و زیورآلات را قبل از رفتن به بیمارستان کنار بگذارید.
۵. موارد اداری و همراه:
-همراه داشتن مدارک: تمام آزمایشهای خون، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب و کارت ملی خود را ببرید.
-حضور همراه: حتماً یک همراه با خود داشته باشید، زیرا بعد از عمل به دلیل استفاده از داروهای آرامبخش، اجازه رانندگی نخواهید داشت.
فیلم آنژیوگرافی قلب از طریق پا
در این ویدئو فیلم آنژیوگرافی قلب را می بینید که از طریق کشاله رانبرای بیمان انجام شده.
آیا آنژیو قلب به بیهوشی نیاز دارد؟
این روش معمولاً تحت بی حسی موضعی انجام می شود. بنابراین حین عمل هوشیار هستید. ناحیه قرار گرفتن کاتتر (کشاله ران یا دست) قبل از عمل توسط پزشک یا پرستار بی حس می شود. در برخی موارد، پزشک قبل از عمل داروی آرمبخش به شما خواهد داد. مصرف داروی آرامبخش باعث می شود که شما همزمان با اینکه آرام و ریلکس هستید، هوشیاری خود را حفظ کرده و به دستورهای پزشک پاسخ مناسب خواهید داد. مثلاً در حین عمل از شما خواسته می شود که نفس عمیق بکشید و برای مدت خاصی نفس خود را نگه دارید. برای کودکان خردسالی که تحت این عمل قرار می گیرند، در اغلب موارد از بیهوشی عمومی استفاده می شود. زیرا ثابت ماندن در حین عمل برای کودکان خردسال دشوار می باشد.
مانیتورینگ قلب
شما در طول عمل به دستگاه الکتروکاردیوگرام (ECG) وصل هستید. این دستگاه ریتم و فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می کند. تعدادی الکترود (دیسک های کوچک فلزی) روی بازوها، پاها و سینه شما قرار می گیرند. الکترودها به دستگاهی متصل هستند که سیگنال های الکتریکی هر ضربان قلب را ثبت می کنند.
مراحل عمل آنژیو قلب
- پس از ورود به اتاق عمل، از شما خواسته می شود تا روی یک تخت مخصوص دراز بکشید. اگر کاتتر از کشاله ران وارد بدن شما شود، پرستار کشاله ران شما را شیو کرده و سپس ضدعفونی می کند.
- یک پارچه استریل روی شما کشیده می شود.
- برای بی حس کردن پوست کشاله ران یا بازو معمولاً یک بی حسی موضعی تزریق می شود. بنابراین در زمان عمل دردی حس نخواهید کرد.
- پزشک یک برش کوچک در کشاله ران یا بازو ایجاد کرده و لوله ی بسیار نازکی به نام غلاف برای باز نگه داشتن رگ درون برش قرار می گیرد.
- پزشک کاتتر را از طریق رگ خونی و تحت هدایت اشعه ایکس به سمت قلب حرکت می دهد.
- مقدار کمی رنگ مخصوص به نام ماده حاجب از طریق کاتتر تزریق شده و فشار قلب اندازه گیری می شود.
- هنگام تزریق رنگ ممکن است احساس گر گرفتگی خفیفی در کشاله ران یا بازوی خود داشته باشید که به سرعت از بین می رود. همچنین برخی بیماران احساس گرما در کشاله ران مثل خیس کردن خود یا احساس طعم فلز در دهان را گزارش داده اند. این موضوع نگران کننده نیست و بعد از چند دقیقه رفع می شود.
- شما متوجه هدایت کاتتر از طریق رگ خونی به سمت قلب نمی شوید؛ اما ممکن است ضربان قلب خود را احساس کنید.
- پس از تزریق رنگ و واضح شدن رگ ها و انسدادها، مجموعه ای از تصاویر اشعه ایکس از قلب و رگ های خونی اطراف آن گرفته می شود. این عمل آنژیوگرافی نامیده شده و تمامی عکس ها در سیستم ذخیره خواهند شد.
- در شرایط خاصی مثل وجود انسداد، پزشک ممکن است تصمیم به انجام آنژیوپلاستی با بالون (برای باز کردن رگ مسدود شده) بگیرد. این روش در حین آنژیوگرافی انجام می شود، اما مدت زمان عمل تا یک ساعت افزایش می یابد.
- پس از اتمام عمل، کاتتر و غلاف برداشته می شوند.
- در صورتی که عمل از طریق کشاله ران انجام شده باشد، پرستار یا پزشک حدود 10 دقیقه به محل برش فشار وارد کرده تا خونریزی متوقف شود.
- همچنین ممکن است برای بستن برش به چند بخیه نیاز داشته باشید.
- اگر کاتتر از طریق بازو وارد بدن شما شده است، ممکن است برای بند آوردن خون از یک پانسمان سفت به مدت 2 الی 3 ساعت استفاده شود.
در صورتی که پزشک متوجه انسداد در رگ ها شود، ممکن است فوراً با آنژیوپلاستی انسداد را باز کند. در آنژیوپلاستی از یک بالون کوچک برای فشرده کردن پلاک ها به دیواره شریان و باز شدن رگ ها استفاده می شود. در صورتی که جریان خون رگ مسدود شده بهبود یافته و کمتر از 30% از انسداد رگ باقی بماند، آنژیوپلاستی جواب داده است و نیاز به اقدام دیگری نیست.
مزایای آنژیوگرافی چیست؟
- دقت بالا: آنژیوگرافی یکی از دقیقترین روشها برای بررسی وضعیت عروق کرونر است.
- کم تهاجمی: این روش نسبت به جراحیهای باز قلب، تهاجم کمتری دارد و معمولاً دوران نقاهت کوتاهتری دارد.
- امکان درمان همزمان: در صورت نیاز، در حین انجام آنژیوگرافی میتوان درمانهایی مانند آنژیوپلاستی (باز کردن عروق مسدود شده) یا قرار دادن استنت انجام داد.
خطرات آنژیو قلب
- واکنشهای آلرژیک: ممکن است بیمار به ماده رنگی تزریقی واکنش نشان دهد.
- عوارض مرتبط با کاتتر: مانند خونریزی یا عفونت در محل وارد کردن کاتتر.
- مشکلات قلبی: در موارد نادر ممکن است مشکلات قلبی یا حمله قلبی در حین انجام آنژیوگرافی اتفاق بیفتد.
تفاوت آنژیو قلب با سی تی آنژیو چیست؟
ویژگی | آنژیوگرافی | سیتی آنژیو | اکوکاردیوگرافی |
دقت | بسیار بالا (طلایی) | بالا | متوسط |
مدت زمان | ۳۰-۶۰ دقیقه | ۱۰-۲۰ دقیقه | ۳۰-۴۵ دقیقه |
تهاجمی بودن | بله (کمتهاجمی) | خیر | خیر |
هزینه | ۱۵-۲۵ میلیون | ۳-۵ میلیون | ۱-۲ میلیون |
امکان درمان همزمان | بله (آنژیوپلاستی) | خیر | خیر |
بستری | ۶-۲۴ ساعت | خیر | خیر |
مدت زمان عمل آنژیوگرافی چقدر است؟
کل پروسه عمل آنژیوگرافی بین یک تا دو ساعت زمان می برد. در برخی موارد ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشید. طولانی تر شدن عمل معمولاً به دلیل عمل دومی مثل آنژیوپلاستی حین آنژیوگرافی است.
منابع:
کلینیک قلب دکتر نجفی https://clinicnajafi.com
سوالات شایع عمل آنژیو قلب
آنژیوگرافی قلب چند ساعت طول میکشد؟
عمل آنژیوگرافی قلب معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد. اما اگر در حین عمل نیاز به آنژیوپلاستی یا استنتگذاری باشد، ممکن است تا ۹۰ دقیقه یا بیشتر طول بکشد. بعد از عمل نیز باید ۶ تا ۱۲ ساعت تحت نظر باشید.
آیا آنژیوگرافی دردناک است؟
خیر، آنژیوگرافی قلب معمولاً دردناک نیست. از بیهوشی موضعی در محل ورود کاتتر استفاده میشود و فقط ممکن است احساس فشار خفیف یا گرمای کوتاهی در هنگام تزریق ماده حاجب داشته باشید. بیشتر بیماران میگویند که درد آن کمتر از گرفتن خون است.
چند روز قبل از آنژیوگرافی باید ناشتا باشم؟
معمولاً ۶ تا ۸ ساعت قبل از عمل باید ناشتا باشید. اگر عمل صبح است، شب قبل بعد از ساعت ۱۲ شب چیزی نخورید و ننوشید. اما داروهای ضروری را با یک جرعه آب کوچک میتوانید مصرف کنید (بعد از مشورت با پزشک).
آیا بعد از آنژیوگرافی باید بستری شوم؟
بله، معمولاً باید ۶ تا ۲۴ ساعت بستری بمانید. اگر آنژیوگرافی از راه دست انجام شود، ممکن است بعد از ۶ ساعت مرخص شوید. اما اگر از راه کشاله ران باشد یا نیاز به استنتگذاری شده باشد، ممکن است یک شب بستری باشید.
عوارض آنژیوگرافی قلب چیست؟
عوارض جدی آنژیوگرافی بسیار نادر است (کمتر از ۱٪). عوارض احتمالی شامل:
● کبودی یا خونریزی در محل ورود کاتتر
● واکنش آلرژیک به ماده حاجب (بسیار نادر)
● آسیب به شریان یا عروق قلب (بسیار نادر)
● اختلال عملکرد کلیه (در افراد با مشکل کلیوی قبلی)
هزینه آنژیوگرافی قلب چقدر است؟
هزینه آنژیوگرافی قلب در ایران بین ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان متغیر است و به عواملی مانند بیمارستان (دولتی یا خصوصی)، شهر، و نیاز به استنتگذاری بستگی دارد. بیمههای تکمیلی معمولاً بخشی از هزینه را پوشش میدهند. برای اطلاع از هزینه دقیق با کلینیک دکتر نجفی تماس بگیرید.
تفاوت آنژیوگرافی از راه دست و کشاله ران چیست؟
در آنژیوگرافی از راه دست (Radial)، کاتتر از شریان مچ دست وارد میشود و راحتتر، کمخطرتر و بهبودی سریعتر دارد (میتوانید بعد از ۶ ساعت مرخص شوید). در روش کشاله ران (Femoral)، کاتتر از شریان ران وارد میشود و نیاز به استراحت بیشتر دارد (۱۲-۲۴ ساعت). امروزه روش دست رایجتر است.
بعد از آنژیوگرافی چه مدت نمیتوانم رانندگی کنم؟
حداقل ۲۴ ساعت بعد از عمل نباید رانندگی کنید. بهتر است تا ۴۸ ساعت صبر کنید، بهخصوص اگر از بیهوشی آرامبخش استفاده شده باشد. برای بازگشت به خانه حتماً یک همراه داشته باشید.
چه کسانی نباید آنژیوگرافی انجام دهند؟
آنژیوگرافی برای اکثر افراد ایمن است، اما در موارد زیر باید با احتیاط انجام شود یا به تعویق بیفتد:
● آلرژی شدید به ید یا ماده حاجب
● نارسایی شدید کلیه
● عفونت فعال
● بارداری (بهجز موارد اضطراری)
● اختلال انعقادی شدید خون
آیا میتوانم بعد از آنژیوگرافی حمام کنم؟
بله، اما ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از عمل. محل زخم را تا ۲ روز خشک نگه دارید و از حمام وان یا استخر به مدت یک هفته پرهیز کنید. میتوانید دوش بگیرید اما محل زخم نباید خیس شود (با چسب ضدآب بپوشانید).
همیارسیستم