دکتر محمد حسین نجفی

کلسترول بالا و درد پاشنه پا یا مچ پا

کلسترول بالا و درد پاشنه پا چه ارتباطی باهم دارند؟ به نظر می رسد هر چیزی که برای قلب ضرر دارد، برای تاندون ها نیز مضر است. کلسترول از نیازهای اساسی قلب شما می باشد، اما وجود مقادیر بیش از حد آن در جریان خون برای قلب دردسر آفرین خواهد بود. این درد تاندون ها تا پاشنه ی پا کشیده می شود و موجب درد پاشنه ی پا می شود. در نتیجه، بالا بودن بیش از اندازه ی سطح کلسترول خون می تواند منجر به آسیب دیدگی و درد تاندون آشیل گردد. کلسترول بالا باعث می شود که خون  رسانی به پاها به خوبی انجام نشود و در نتیجه شما درد را در کف پاهای خود احساس  می کنید. برای درمان درد پاشنه ی پا ابتدا باید چربی خون و کلسترول خود را کاهش دهید، بهترین کار مراجعه به متخصص چربی خون است و در قدم بعدی نیز پیاده روی روزانه به مدت نیم ساعت و رعایت رژیم غذایی به شما کمک بسیاری میکند تا از درد پا که ناشی از کلسترول بالا است رهایی یابید.

درد پاشنه و چربی خون

راهکارهای ساده برای درمان کلسترول بالا و درد پاشنه پا

برای کاهش کلسترول و حفظ سلامت قلب، رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:

۱. تغییر رژیم غذایی

✅ مصرف فیبر محلول: منابعی مانند جو دوسر، تخم شربتی، بذر کتان، سیب و لوبیا می‌توانند به کاهش کلسترول بد (LDL) کمک کنند.
✅ چربی‌های سالم را جایگزین کنید: روغن زیتون، روغن آووکادو و روغن کانولا جایگزین روغن‌های اشباع و ترانس شوند.
✅ افزایش مصرف امگا-۳: ماهی‌های چرب مانند سالمون و تن، گردو و دانه‌های چیا مفیدند.
✅ کاهش مصرف قند و کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده: مواد غذایی مثل نان سفید، شیرینی‌جات و نوشابه‌ها سطح کلسترول و تری‌گلیسیرید را بالا می‌برند.
✅ افزایش مصرف سبزیجات و میوه‌ها: آنتی‌اکسیدان‌ها و فیبر موجود در آنها به کاهش کلسترول کمک می‌کند.

۲. افزایش فعالیت بدنی

✅ ورزش هوازی: پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری، شنا و ایروبیک ۳۰ دقیقه در روز می‌تواند کلسترول بد را کاهش داده و کلسترول خوب (HDL) را افزایش دهد.
✅ تمرینات مقاومتی: وزنه‌برداری یا تمرینات مقاومتی حداقل دو بار در هفته می‌تواند چربی خون را بهبود ببخشد.

۳. کنترل وزن و استرس

✅ کاهش ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن می‌تواند سطح کلسترول را بهبود دهد.
✅ تکنیک‌های مدیریت استرس مانند یوگا، مدیتیشن و خواب کافی به تنظیم سطح کلسترول کمک می‌کند.

۴. اجتناب از سیگار و الکل

✅ ترک سیگار می‌تواند سطح HDL را افزایش داده و سلامت قلب را بهبود دهد.
✅ کاهش یا ترک مصرف الکل نیز برای کاهش کلسترول و سلامت عمومی مفید است.

وظیفه ی تاندون ها در بدن چیست؟

تاندون ها عضلات را به استخوان ها متصل کرده و جنسی محکم و فیبری دارند. این اندام ها مانند: یک کش تنشی، باعث فعالیت همزمان عضلات و استخوان ها می شوند. تاندون ها در سراسر بدن وجود داشته و قوی ترین آنها تاندون آشیل می باشد. تاندون آشیل (واقع شده در پشت پاها) وظیفه ی اتصال ماهیچه ی ساق پا به استخوان پاشنه ی پا را بر عهده دارد. این که این تاندون قوی ترین تاندون بدن تلقی می شود بی دلیل نیست؛ آشیل باید بتواند تمامی وزن شما را در زمان ایستادن، یا زمانی که در زمان حرکت بار اضافی را روی یک یا هر دو پا قرار می دهید تحمل کند.

مشکلات تاندون می تواند در اثر آسیب دیدگی های ناگهانی یا تکرار مستمر برخی از حرکات به وجود آید. حال می توانید بالا بودن بیش از حد سطح کلسترول را نیز به لیست عوامل خطرزای مشکلات تاندون و پاشنه ی پا اضافه کنید.

برای اطلاعات بیشتر بخوانید: سن گرفتگی عروق قلب

ارتباط کلسترول بالا با درد مچ پا

افراد مبتلا به کلسترول بالا و یا مبتلایان به سطح بالای کلسترول های مضر LDL بیش از سایرین در معرض خطر ابتلا به درد های تاندونی قرار دارند؛ همچنین، از آنجا که آشیل بزرگ ترین تاندون بدن است که بیشترین فشار را تحمل می کند، این تاندون بیش از سایر تاندون ها در خطر است. اینگونه تصور می شود که انباشتگی کلسترول باعث تحریک سطح پایینی از التهابات می شود که روی تاندون های شما اثر گذاشته و نهایتاً، منجر به درد و ضعف در برابر آسیب دیدگی های احتمالی می گردد. بالا بودن سطح کلسترول خون می تواند باعث بروز مشکلاتی مانند تاندونیت آشیل شود. تاندونیت آشیل زمانی رخ می دهد که آشیل شما ملتهب و دچار ناراحتی شود. علائم این مشکل عبارت است از:

علائم هشداردهنده کلسترول بالا در پاشنه پا:

ناحیه پاشنه پا خواهد شد. این مشکل معمولاً ناشی از تصلب شرایین (آترواسکلروز) است که به دلیل تجمع چربی در دیواره عروق ایجاد می‌شود.

۱. درد مداوم یا متناوب در پاشنه و کف پا: درد به‌ویژه هنگام راه رفتن یا ایستادن طولانی‌مدت احساس می‌شود. ممکن است در زمان استراحت نیز سوزش یا تیر کشیدن در پاشنه وجود داشته باشد. در مراحل پیشرفته، این درد حتی در زمان خواب هم ایجاد می‌شود.

۲. سردی و بی‌حسی در پاها: کاهش گردش خون باعث می‌شود پاها، به‌خصوص پاشنه، نسبت به سایر قسمت‌های بدن سردتر شوند. در برخی موارد، فرد احساس بی‌حسی، گزگز یا مورمور در پاها دارد.

۳. تغییر رنگ پوست پاشنه و پاها: رنگ‌پریدگی یا کبودی در ناحیه پاشنه و انگشتان پا می‌تواند نشانه کاهش خون‌رسانی باشد. در برخی موارد، پوست ممکن است براق و نازک‌تر از حد طبیعی شود.

۴. بهبود کند زخم‌ها و ترک‌های پاشنه: اگر زخم یا ترک‌هایی در ناحیه پاشنه ایجاد شود و به‌کندی بهبود یابد، می‌تواند نشانه‌ای از کاهش خون‌رسانی ناشی از کلسترول بالا باشد.

۵. گرفتگی عضلات پا، به‌ویژه در شب: افرادی که کلسترول بالایی دارند، ممکن است دچار گرفتگی‌های ناگهانی و دردناک در ساق و کف پا شوند. این گرفتگی‌ها معمولاً در شب یا پس از پیاده‌روی طولانی اتفاق می‌افتد.

۶. ریزش مو روی پاها و نازک شدن ناخن‌ها: کاهش جریان خون می‌تواند منجر به ریزش مو در ساق و روی پاها شود. همچنین ناخن‌های پا ممکن است شکننده، ضخیم یا دچار تغییر رنگ شوند که نشان‌دهنده کمبود مواد مغذی ناشی از کاهش خون‌رسانی است.

۷. وجود زخم‌های مزمن یا زخم‌های سیاه‌رنگ روی پاشنه:در مراحل پیشرفته، ممکن است زخم‌هایی روی پاشنه ایجاد شود که دیر التیام پیدا کرده و به‌راحتی عفونی شوند. در موارد شدید، این زخم‌ها ممکن است سیاه شوند که نشانه نکروز یا مرگ بافتی به دلیل کمبود خون است.

کنترل سطح کلسترول بالا

بهترین درمان برای درد پاشنه ی پا ناشی از کلسترول قطعا کنترل کلسترول در بازه ای سالم به کمک دارو و رژیم غذایی است که می تواند از قلب و تاندون های شما محافظت کند. سطح نرمال کلسترول زیر ۲۰۰ و کلسترول مضر زیر ۱۰۰ میلی گرم در هر دسی لیتر خون است. از سوی دیگر، بدن شما کلسترول های مفیدی نیز تولید می کند که کلسترول های HDL نام داشته و به ارتقای سلامت قلب کمک می کند. در حالت ایده آل، سطح این کلسترول های خوب باید بیشتر از ۶۰ میلی گرم در هر دسی لیتر خون باشد.

بهترین رژیم غذایی برای کاهش کلسترول مچ پا

برای کاهش کلسترول خون، رژیم غذایی باید متنوع، متعادل و غنی از مواد مغذی باشد که به کاهش سطح کلسترول و حفظ سلامت قلب کمک کند. در اینجا چندین نکته مهم برای رژیم غذایی مناسب جهت کاهش کلسترول خون آورده شده است:

۱-کاهش مصرف چربی‌های اشباع و ترانس

-چربی‌های اشباع: این چربی‌ها در محصولات حیوانی مانند گوشت قرمز، کره، پنیر، خامه و شیر یافت می‌شوند. همچنین در برخی از روغن‌ها مانند روغن نارگیل و روغن نخل نیز وجود دارند. مصرف زیاد این چربی‌ها می‌تواند سطح کلسترول LDL (کلسترول بد) را افزایش دهد.

-چربی‌های ترانس: این چربی‌ها عمدتاً در غذاهای فرآوری شده، خوراکی‌های بسته‌بندی شده و مارگارین‌ها وجود دارند و مصرف آن‌ها برای کاهش کلسترول باید به حداقل برسد.

۲-افزایش مصرف چربی‌های غیر اشباع

این چربی‌ها در روغن‌های گیاهی مانند روغن زیتون، روغن کانولا، روغن آووکادو و همچنین در مغزها و دانه‌ها یافت می‌شوند. این چربی‌ها به کاهش کلسترول LDL کمک می‌کنند.

مصرف فیبر و سبزیجات برای پایین اوردن کلسترول

۳-مصرف فیبر محلول

فیبر محلول می‌تواند به کاهش کلسترول LDL کمک کند. منابع خوب فیبر محلول شامل موارد زیر است:

    • سبزیجات: مانند هویج، کدو، شلغم و لوبیا سبز
    • میوه‌ها: مانند سیب، گلابی، توت فرنگی و مرکبات
    • غلات کامل: مانند جو دوسر، گندم کامل، برنج قهوه‌ای و ارزن
    • حبوبات: مانند لوبیا، عدس، نخود، و سویا

۴-مصرف مواد غذایی غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها

آنتی‌اکسیدان‌ها مانند ویتامین C و ویتامین E می‌توانند به کاهش التهاب و بهبود سلامت قلب کمک کنند. این مواد مغذی در میوه‌ها و سبزیجات تازه، توت‌ها، گوجه فرنگی، فلفل دلمه‌ای و سبزیجاتی با برگ سبز یافت می‌شوند.

۵-افزایش مصرف اسیدهای چرب امگا 3

اسیدهای چرب امگا 3 می‌توانند سطح کلسترول را کاهش دهند و سلامت قلب را بهبود ببخشند. منابع غنی از امگا 3 عبارتند از:

    • ماهی‌های چرب مانند سالمون، ماهی تن، ساردین و شاه ماهی
    • دانه‌ها و مغزها مانند دانه کتان، چیا و گردو

۶-کنترل اندازه وعده‌های غذایی و کاهش کالری دریافتی

به طور کلی، مصرف کالری اضافی می‌تواند منجر به افزایش وزن و در نتیجه افزایش سطح کلسترول شود. بنابراین کنترل مقدار غذا و انتخاب وعده‌های غذایی کم کالری و سالم می‌تواند مفید باشد.

 به خاطر سلامتی عروق شکر را محدود کنید

۷-کاهش مصرف شکر و غذاهای فرآوری شده

مصرف شکر اضافه و غذاهای فرآوری شده می‌تواند باعث افزایش سطح تری‌گلیسیرید شود که یک نوع چربی خون است و با افزایش خطر بیماری‌های قلبی مرتبط است.

۸-نوشیدن آب کافی

آب می‌تواند به سلامت کلی بدن کمک کند و همچنین از عملکرد بهتر سیستم گوارشی و جذب مواد مغذی حمایت کند.

نمونه یک رژیم غذایی مناسب برای کلسترول بالا

  • صبحانه: جو دوسر با توت فرنگی و گردو
  • میان وعده: یک سیب یا یک مشت بادام
  • ناهار: سالاد سبزیجات برگ سبز با روغن زیتون، مرغ گریل‌شده و مقداری عدس پخته
  • میان وعده عصر: یک کاسه ماست کم چرب با دانه چیا
  • شام: ماهی سالمون گریل‌شده با سبزیجات بخارپز و برنج قهوه‌ای

رعایت یک رژیم غذایی متنوع، کاهش چربی‌های ناسالم و افزایش مصرف فیبر و مواد مغذی می‌تواند به طور مؤثری به کاهش کلسترول در پا کمک کند. همچنین مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه برای گرفتن رژیم غذایی مناسب و متناسب با شرایط خاص بدن شما نیز توصیه می‌شود.

 داروهای موثر برای کاهش کلسترول

برای کاهش کلسترول خون، داروهای مختلفی وجود دارند که به دسته‌های مختلف تقسیم می‌شوند. مهم‌ترین داروها شامل موارد زیر هستند:

دارو های خانواده استاتین برای چربی خون

۱-استاتین‌ها (Statins): این داروها بیشترین استفاده را برای کاهش کلسترول دارند و با کاهش تولید کلسترول در کبد، سطح کلسترول خون را پایین می‌آورند. نمونه‌های معروف شامل داروهای زیر است:

    • آتورواستاتین (Atorvastatin)
    • سیمواستاتین (Simvastatin)
    • روسوواستاتین (Rosuvastatin)

۲-فنیوفیبرات‌ها (Fibrates): این داروها عمدتاً برای کاهش سطح تری‌گلیسیریدها و افزایش سطح کلسترول خوب (HDL) استفاده می‌شوند. نمونه‌ها:

    • فنوفیبرات (Fenofibrate)
    • جم فیبروزیل (Gemfibrozil)
  1. ممانعت‌کننده‌های جذب کلسترول (Ezetimibe): این دارو از جذب کلسترول در روده جلوگیری می‌کند و به تنهایی یا در ترکیب با استاتین‌ها برای کاهش سطح کلسترول استفاده می‌شود.

    • ازتیمایب (Ezetimibe)
  2. داروهای متصل شونده به اسیدهای صفراوی (Bile acid sequestrants): این داروها به جذب کننده های اسیدهای صفراوی در روده متصل شده و باعث می‌شوند که بدن برای تولید صفرا از کلسترول استفاده کند، بنابراین کلسترول خون کاهش می‌یابد. نمونه‌ها:

    • کلستیپول (Colestipol)
    • کولستیرامین (Cholestyramine)

۴-درمان‌های جدیدتر (PCSK9 inhibitors): این داروها معمولاً برای کسانی که نمی‌توانند با داروهای دیگر سطح کلسترول خود را کنترل کنند یا دچار هایپرکلسترولمی هستند، استفاده می‌شوند. این داروها باعث کاهش تجزیه گیرنده‌های کلسترول LDL در کبد می‌شوند. نمونه‌ها:

    • الیروکوماب (Alirocumab)
    • ایوالوکوماب (Evolocumab)

۵-داروهای ترکیبی: برخی داروها ترکیبی چندین ماده فعال دارند که همزمان به کاهش کلسترول LDL و افزایش HDL کمک می‌کنند. مانند ترکیب استاتین‌ها با ezetimibe یا فیبرات‌ها

Picture of دکتر محمدحسین نجفی
دکتر محمدحسین نجفی

ایشان متخصص قلب و عروق و فلوشیپ آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی هستند. دیگر تخصص های ایشان شامل: درمان فشار خون، درمان واریس، انجام هولتر مانیتورینگ قلب و غیره می شود.

آیا این مطلب مفید بود؟ به اشتراک بگذارید